Kış Uykusu: 'Elbette hepimiz aydın ve entelektüeliz, ama...'

<div class="top-context" style="font-family: Roboto, sans-serif; padding: 23px 23px 0px;"> <h1 itemprop="headline" style="font-family: 'Roboto Slab', serif; font-size: 35px; margin: 0px 0px 25px; padding: 0px;"> <br /></h1> </div> <span style="background-color: white; font-family: Roboto, sans-serif;"></span><br /> <div class="article-content" style="font-family: Roboto, sans-serif; margin-top: 10px;"> <aside class="left" style="display: inline-block; margin: 0px; padding: 0px; vertical-align: top; width: 175px;"><div class="share-article" style="display: inline-block; margin: 0px 0px 20px 20px;">  </div> </aside><div class="right" itemprop="articleBody" style="display: inline-block; font-family: Helvetica, Arial, sans-serif; font-size: 16px; line-height: 1.5; width: 465px;"> <span style="background-color: #cc0000; font-family: Roboto, sans-serif; line-height: 1.5;"><span style="color: #f1c232;">Film üzerine niye yazı yazılır?</span></span><div style="font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> <span style="background-color: #cc0000; color: #f1c232;">Üstelik 2014 Cannes Festivali'nde koskoca Altın Palmiye ödülünü kazanan bir film üzerine?</span></div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> "Ben asla sanattan kopuk biri değilim; popüler filmleri de 'vakitlice' seyrediyorum işte" mesajını vermek için mi?</div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> Onu beğenen ve savunan sanatseverler arasında seçkin bir yer işgal edip izlemeyenlere önerme görevini ifa etmek için mi?</div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> Sanat eleştirmenliğinde şahlanma fırsatını yakaladığına karar verip, "Ben öyle Cannes'mış, <strong>Nuri Bilge Ceylan</strong>'mış falan dinlemem; beğenmediğim filmlere çatır çatır saydırırım arkadaş" demenin eşsiz keyfini yaşamak için mi?</div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> <img alt="" class="mid-banner" src="http://t24.com.tr/files/ic.jpg" style="float: none !important; margin: 0px 0px 20px -179px; padding: 0px; width: 658px !important;" /><br /><br /><br />(Bu son yaklaşımı ünlü sanat, siyaset, ahlak, ekonomi, spor vs. uzmanlarından Sayın <strong>Akif Beki </strong>ve Sayın <strong>Ha</strong><strong>şmet Babao</strong><strong>ğlu</strong>benzersiz üsluplarıyla sergilediler; kaçırdıysanız arşivlerde arayınız. Bir ödülünden sonra ülkesini herkesin önünde "yalnız ve güzel" ilan eden, bir başka ödülünün ardından <strong>Y</strong><strong>ılmaz</strong> <strong>G</strong><strong>üney</strong> pozu veren, filminde "çapulcu"dan, "Gezi"den falan bahseden ve Batı'nın da "inadına" ilgi gösterdiği saygın bir ismi iki satırla berhava etmek gerçekten de çekici bir amaç olmalı.)</div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> <span style="line-height: 1.5;">İyi de, işi tam da "sinema eleştirmenliği" olan ve bu alanda tartışmasız bir otorite sayılan </span><strong style="line-height: 1.5;">Atilla Dorsay</strong><span style="line-height: 1.5;">'ın köşesinin iki adım ötesinde benim bu konuya girme ukalalığıma ne demeli?</span></div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> Biraz kaçamak bir cevapla "teşekkür etmek" isteğimi vurgulasam?.. Çoktan beri hissetmediğim bir lezzetle film izlememi, izlemek ne kelime, neredeyse filme katıldığım duygusunu yaşamamı, son sahnesine geldiğimde "yoksa bitiyor mu; keşke biraz daha, hatta çok daha fazla sürseydi bu film" dememi sağlayan ustalığından dolayı Nuri Bilge ve ekibine bir küçük teşekkür dileğini iletebilmek...</div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> *  *   *</div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> Filmi görmeye giderken birkaç kez tekrarladığım vır vırımı burada da paylaşayım:</div> <div style="font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> <span style="color: #cc0000;"><strong>"3 saat 16 dakika da ne demek! Ustal</strong><strong>ığı 1.5, bilemedin 2 saate s</strong><strong>ığd</strong><strong>ırmak bu kadar m</strong><strong>ı zor!"</strong></span></div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> Uzun yıllar redaktörlük yaptığımdan şu şablon kafamda yer etmiştir: Başkalarının uzun yazılarını bir solukta kesip biçer ve istenilen ölçüye getiriverirsin; ama kendi yazının kelimesine kıyamazsın; yazdığın her şeyin neredeyse tarihi önemde olduğunu sanmana yol açan egon direnir çünkü.</div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> <strong style="line-height: 1.5;"><img alt="" class="mid-banner" src="http://t24.com.tr/files/ic1.jpg" style="float: none !important; margin: 0px 0px 20px -179px; padding: 0px; width: 658px !important;" /><br /><br /><br />K</strong><strong style="line-height: 1.5;">ış</strong><span style="line-height: 1.5;"> </span><strong style="line-height: 1.5;">Uykusu</strong><span style="line-height: 1.5;">'nun bu kadar uzun sürmesinin de direnen egoyla ilişkisi var mıdır acaba? Bilmiyorum. Ama varsa bile beni rahatsız etmedi. Çünkü 4 saat 16 dakika sürse de keyif alacağımı düşünüyordum.</span></div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> <span style="line-height: 1.5;">"Keyif almak" değil aslında burada kullanılması gereken söz. Daha çok, </span><strong style="line-height: 1.5;">"isabet almak"</strong><span style="line-height: 1.5;">...</span></div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> Bunu açıklamaya çalışacağım.</div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> Filmin konusunu ve kahramanlarını anlatacak değilim. O konuda Dorsay'dan ve başka kaynaklardan yardım almak zor değil.</div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> Beni etkileyen sahneleri uzun uzadıya anlatma hevesim hiç yok diyemem (birçoğunu, özellikle de İmam Hamdi'nin kadın terliği giymiş kokan ayaklarıyla ilgili olanı anlatmayı deneyebilirdim), ama onu da yapmayacağım.</div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> Nuri Bilge Ceylan'ın isabet ettirdiği hedefte, aydınlar duruyor. Ya da kendini aydın, hatta entelektüel sananlar. Öyle geçinenler. Türkiye'de bunlardan çok var. Dünyada da. Hatta muhtemelen bu satırların yazarı da böyle biri, yazıyı okuyanlar da. Dahası, Nuri Bilge'nin kendisi de.</div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> *   *   *</div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> <span style="line-height: 1.5;">Hayır, onu aşağılamaya çalışmıyorum. Kendi sözleri bu. Hürriyet'ten </span><strong style="line-height: 1.5;">Cansu </strong><strong style="line-height: 1.5;">Çaml</strong><strong style="line-height: 1.5;">ıbel</strong><span style="line-height: 1.5;">'in sorularından birine verdiği cevap:</span></div> <div style="font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> <span style="color: #cc0000;"><strong>- Biz, yani Ebru (Ceylan) ve ben, sadece </strong><strong>çevremizde g</strong><strong>örd</strong><strong>üğüm</strong><strong>üz, kendimizde yakalad</strong><strong>ığım</strong><strong>ız veya bizi bir </strong><strong>şekilde rahats</strong><strong>ız eden bir tak</strong><strong>ım de</strong><strong>ğer yarg</strong><strong>ılar</strong><strong>ın</strong><strong>ı irdeleyen bir film yapmak istedik. Kendimizin ve ba</strong><strong>şkalar</strong><strong>ın</strong><strong>ın zay</strong><strong>ıfl</strong><strong>ıklar</strong><strong>ına, karakterlerimizin de filmde yapt</strong><strong>ığı gibi belki, dayanamay</strong><strong>ıp bir i</strong><strong>ğne bat</strong><strong>ırmak istedik.</strong></span></div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> Türk aydını ile ilgili bir soruya cevabı ise şöyle:</div> <div style="font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> <span style="color: #cc0000;"><strong>- Ba</strong><strong>şkalar</strong><strong>ı hakk</strong><strong>ında epey geli</strong><strong>şmi</strong><strong>ş sezgileri ve bilgileri olmas</strong><strong>ına ra</strong><strong>ğmen, kendilerini tan</strong><strong>ımak konusunda </strong><strong>şa</strong><strong>şırt</strong><strong>ıc</strong><strong>ı derecede kara cahil olu</strong><strong>şlar</strong><strong>ın</strong><strong>ı, b</strong><strong>ıçak kemi</strong><strong>ğe dayand</strong><strong>ığında kendini kand</strong><strong>ırma yeteneklerinin son derece geli</strong><strong>şmi</strong><strong>ş ve k</strong><strong>ıvrak oldu</strong><strong>ğunu, yapt</strong><strong>ıklar</strong><strong>ı</strong><strong>hemen her </strong><strong>şeyi bir tak</strong><strong>ım erdemlerle s</strong><strong>üsleme e</strong><strong>ğilimlerini s</strong><strong>öyleyebilirim. Vicdan, ahlak gibi temel kavramlar</strong><strong>ı </strong><strong>çok fazla kullanmalar</strong><strong>ı ve bunu s</strong><strong>ürekli kendilerini temize </strong><strong>çıkartmak i</strong><strong>çin yapmalar</strong><strong>ı. Kendini korumak i</strong><strong>çin harcanan enerjinin yar</strong><strong>ıs</strong><strong>ı kendini tan</strong><strong>ımak ve gerekti</strong><strong>ğinde ger</strong><strong>çekle y</strong><strong>üzle</strong><strong>şmek i</strong><strong>çin harcansa asl</strong><strong>ında </strong><strong>çok daha b</strong><strong>üy</strong><strong>ük y</strong><strong>üklerden kurtulunacak.</strong></span></div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> Filmde babadan kalma servetiyle maddi sıkıntıdan uzak yaşayan, yerel bir gazetede köşe yazarlığı yapan ve bir kitap yazma hayaliyle avunan eski bir tiyatrocu, onun kendini bulamamış genç karısı ve kocasından boşandıktan sonra mutsuzluğuyla baş edemeyen ablası (ayrıca yöredeki birkaç kişi) arasında geçenler, sık sık aynı konuyu gündeme getiriyor.</div> <div style="font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> <span style="color: #cc0000;"><strong>"Ayd</strong><strong>ınlar" ne kadar ayd</strong><strong>ın ve d</strong><strong>ür</strong><strong>üst, ne kadar duyarl</strong><strong>ı ve derin, ne kadar sevgi ve ho</strong><strong>şg</strong><strong>ör</strong><strong>ü dolu?..</strong></span></div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> <span style="line-height: 1.5;">*   *   *</span></div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> <span style="line-height: 1.5;">Okuryazar, aydın, entelektüel... Ülkemizde bu kavramlarla ilgili olarak genellikle kafalar karmakarışık. İsterseniz onlara başka "bulanık kavramlar" da ekleyebiliriz: Modernlik (çağdaşlık), solculuk, ilericilik vb.</span></div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> Pazarda satışa çıkarılan onca akıl arasında her zaman kendininkini beğenecek kadar eleştiriye ve özeleştiriye uzak olan insanlarımızın bir bölümü, yukarıda sıraladığımız kavramlara sahip olmak için işin kolayını çoktan keşfetmiş durumda.</div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> Bazen giyim tarzıyla, bazen saçıyla ve bıyığıyla, bazen sadece duruşu ve bakışıyla (sessizliğine yüklediği "ağır akıllılık"la, "düşünce aksesuarı" elini yüzünün alt yarısında bir yere konumlandırmasıyla), bazen konuşma üslubuyla, kimi kelimelerden veba gibi kaçıp ötekilerine aşırı derecede tutkunluk sergilemesiyle, çoğu kez soruya soruyla cevap vermesiyle (-<em>"Falanca" hakk</em><em>ında ne d</em><em>üşün</em><em>üyorsun? - </em><em>Önce "falanca"dan ne anlamak gerekti</em><em>ğine bakal</em><em>ım!</em>), birilerinden (ç)aldığı ödünç cümleleri yerli yersiz parlatmasıyla, genellemelerle konuyu başlangıç noktasından uzaklaştırıp sevdiği ve alıştığı bir "düzlem"e taşıma alışkanlığıyla, karşısındakini küçümser edasıyla (<em>"Filanca"y</em><em>ı bilir misin? Bilmezsin tabii!</em>)...</div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> Kendisinin ve kendine benzeyenlerin dışında hemen herkesten iğrenircesine arınma gayretiyle, farklı davranışlara, inançlara ve görüşlere sahip olanlara karşı hissettiği gizli veya açık nefret duygusuyla... Gerçek ya da - çoğunlukla - sahte kültürel birikimini sık sık silaha dönüştürmesiyle (<em>Klasik m</em><em>üzik, opera ve bale delisiyim! Siz bunlardan ne anlars</em><em>ın</em><em>ız! Daha Dokuzuncu Senfoni'nin bestecisinin <strong>Ludwig</strong> </em><strong><em>van</em></strong> <strong><em>Beethoven</em></strong><em> oldu</em><em>ğunu, hatta besteyi yapt</em><em>ığı d</em><em>önemde kulaklar</em><em>ın</em><em>ın hi</em><em>ç duymad</em><em>ığın</em><em>ı falan da bilmezsiniz!</em>)...</div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> Nasıl? Aydın, entelektüel, çağdaş vs. olmak için bu "koca bagaj" yetmez mi sizce? Pek okumayan, fazla düşünmeyen, eleştiriyi ve tartışmayı sevmeyen, televizyon seyretmeye bayılan, az sayıda yabancı fikri ve yargıyı sanki kendisininmiş gibi ömür boyu tekrarlayan bir toplumda bence yeter...</div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> Ama bu yaldızlı görüntünün gerisinde, çok basit bazı konularda, mesela, parayla ve cinsellikle ilgili olanlarında şaşılacak kadar sıradanlaştığını (adileştiğini) görürüz bu "seçkin" insanların...</div> <div style="font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> <strong><em><span style="color: #cc0000;">Yani sonu</span></em></strong><span style="color: #cc0000;"><strong><em>ç olarak, elbette hepimiz ayd</em></strong><strong><em>ın ve entelekt</em></strong><strong><em>üeliz, ama...</em></strong></span></div> <div style="font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> <span style="color: #cc0000;"><strong>Ama de</strong><strong>ğiliz i</strong><strong>şte! Ne kendisiyle ne de toplumla bar</strong><strong>ışık olan, sevgisiz, s</strong><strong>ığ, bencil yarat</strong><strong>ıklar</strong><strong>ız...</strong></span></div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> <strong>*   *   *</strong></div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> <strong style="line-height: 1.5;">Cem</strong><span style="line-height: 1.5;"> </span><strong style="line-height: 1.5;">Karaca</strong><span style="line-height: 1.5;">'nın Yarım Porsiyon Aydınlık şarkısını hatırlıyor musunuz?</span></div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> <em style="line-height: 1.5;">Her zamanki k</em><em style="line-height: 1.5;">öşenizde</em></div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> <em>Her zamanki bar</em><em>ın</em><em>ız</em><em>ın</em></div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> <em>Ön</em><em>ün</em><em>üzde viski ve havu</em><em>ç</em></div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> <em>Ve bir eliniz </em><em>çenenizde</em></div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> <em>Ka</em><em>şın</em><em>ız hafif</em><em>çe yukar</em><em>ıda</em></div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> <em>Bak</em><em>ışlar</em><em>ın</em><em>ız ne kadar bilgi</em><em>ç</em></div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> <em>Hi</em><em>çbir </em><em>şey </em><em>üretemeden</em></div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> <em>Sadece ele</em><em>ştirirsiniz...</em></div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;">                    *</div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> <em style="line-height: 1.5;">Sinemadan siz anlars</em><em style="line-height: 1.5;">ın</em><em style="line-height: 1.5;">ız</em></div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> <em>Tiyatrodan, m</em><em>üzikten</em></div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> <em>Heykel, resim, edebiyat</em></div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> <em>Sorulmal</em><em>ı sizden</em></div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> <em>Ekme</em><em>ğin fiyat</em><em>ın</em><em>ı bilmezsiniz</em></div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> <em>Ama ekonomi, politika</em></div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> <em>Kar</em><em>ılar</em><em>ın</em><em>ız</em><em>ı d</em><em>ö</em><em>verken siz</em></div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> <em>Ne kadar bilimselsiniz...</em></div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> <br /><span style="line-height: 1.5;">Kış Uykusu aklıma çok şey getirdi.</span></div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> Kurgudaki özen, ayrıntıların nakış gibi işlenmesi, estetik kaygıdan bir an bile vazgeçilmemesi, insanlarla tavırların ironi ve acımasızlıkla irdelenmesi...</div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> Bu filmi mutlaka tekrar izleyeceğim.</div> <div style="color: #333333; font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> Zaten bir film, ikinci defa izlenmiyorsa nasıl iyi film sıfatını hak eder ki!..</div> <div style="font-family: Roboto, sans-serif; margin-bottom: 24px; padding: 0px;"> <strong style="line-height: 1.5;"><span style="color: #cc0000;">T24/@AksayHakan</span></strong></div> </div> </div>

Kış Uykusu: 'Elbette hepimiz aydın ve entelektüeliz, ama...'

  Film üzerine niye yazı yazılır? Üstelik 2014 Cannes Festivali'nde koskoca Altın Palmiye ödülünü kazanan bir film üzerine? ...

Devamı »

Taşrada Kış Uykusu

<h2 style="background-color: white; font-family: Arial, sans-serif; font-size: 24px; margin: 0px; padding: 0px;"> <br /></h2> <div style="background-color: white; font-family: Arial, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 18px; padding: 10px 5px 10px 0px;"> <span style="color: #cc0000;"><b>Melis Behlil, Bugün vizyona giren, Nuri Bilge Ceylan’ın Altın Palmiyeli ‘Kış Uykusu’nu Agos için yazdı</b></span></div> <div class="haber-tarih" style="background-color: white; color: #999999; float: left; font-family: Arial, sans-serif; font-size: 12px; margin: 0px; padding: 0px;"> <img src="http://www.agos.com.tr/upload/haber/nm_kisuykuasu_2221.jpg" style="margin: 0px; padding: 0px;" width="590" /></div> <div class="haber-icerik" id="yazitipi" style="background-color: white; float: left; font-family: Arial, sans-serif; font-size: 12px; margin: 0px; padding: 5px 0px 0px; width: 590px;"> <div style="font-size: 14px; line-height: 18px; padding: 10px 5px 10px 0px;"> Nuri Bilge Ceylan’ın Altın Palmiye’li ‘Kış Uykusu’ hakkında söylenebilecek çok şey var ve eminim ki gerek film gösterime girdiği zaman çeşitli yayınlarda, gerekse önümüzdeki birkaç yıl boyunca sinema üzerine akademik konferanslarda bunlar bol bol dile getirilecek, film hakkında derin analizler yapılacaktır. Bu yazı, 196 dakikalık süresiyle oldukça yoğun ve bir nebze yorucu olan (ama seyircisini sıkmamayı da başaran) bu film hakkında ilk izlenimleri ve eleğin üstünde kalanları içerir.</div> <h3 style="margin: 0px; padding: 0px;"> <span style="color: #f1c232;">Küçük krallığın aydın kralı</span></h3> <div style="font-size: 14px; line-height: 18px; padding: 10px 5px 10px 0px;"> Öncelikle filmin son derece iyi yazılmış, yönetilmiş, oynanmış, kurgulanmış olduğunu ve ödülünü hak ettiğini belirterek başlamak lazım. Karakterler hem inandırıcı, hem de sadece birer karakter olmanın ötesinde, ait oldukları kimliğe dair daha genel şeyler de söylüyorlar. Filmin ana karakteri Aydın (Haluk Bilginer), eski bir tiyatro oyuncusu, Kapadokya’da aileden kalan bir oteli işletiyor. Gerek yanında çalışanlarla olan iletişiminde, gerekse kış vakti otele tek tük de olsa uğrayan turistlerle kurduğu diyaloglarda kendisini zengin bir taşra işletmecisinden ziyade “aydın” bir dünya vatandaşı olarak gördüğünü hissettiriyor, hatta bunun için özel çaba sarf ediyor. Yerel bir gazeteye yazdığı köşe yazılarında kendi doğrularını dünyaya (ya da çevre kasabalardaki birkaç yüz kişiye) ilan edip, az da olsa aldığı okuyucu mektuplarıyla kendisini tatmin ediyor. Krallığı küçük de olsa kralı kendisi zira. Bu tepeden bakma hali, boşanıp aile evine dönen kardeşi Necla (Demet Akbağ) ile ilişkilerinde, ve daha da çok, kendisine göre oldukça genç, “yalnız ve güzel” eşi Nihal (Melisa Sözen) ile aralarındaki gerilimde de ortaya çıkıyor. Kapadokya’nın karlar altındaki coğrafyası ve Schubert’in 20 No’lu Piyano Sonatı’ndan ibaret seyrek müzik kullanımı, karakterlerin yalnızlığını ve melankolisini aynalıyor. Ancak film bir yandan da üç temel karakterin her birinin kendini gömdüğü çukurların farkında ve herhangi bir noktada onlardan birini tümden haklı göstermek kolaylığına kaçmıyor. Tüm karakterler olanca zaaflarıyla insan ve filmde dile getirilen en derin felsefi soruların (“kötülüğe karşı çıkmak mümkün mü?”) bile ardında aslında bireysel deneyimler, acılar ve pişmanlıklar yatıyor. Bu insanlar taşrada bir “kış uykusu”na yatmış sanki ancak bahar gelmesine dair pek bir umutları da yok.</div> <div style="font-size: 14px; line-height: 18px; padding: 10px 5px 10px 0px;"> <img alt="" src="http://www.agos.com.tr/upload/images/k%C4%B1%C5%9F%20uykusu.jpg" style="float: right; height: 410px; margin: 0px; padding: 0px; width: 300px;" /></div> <h3 style="margin: 0px; padding: 0px;"> <span style="color: #f1c232;">Tutarlılığın bedeli</span></h3> <div style="font-size: 14px; line-height: 18px; padding: 10px 5px 10px 0px;"> Filmin açılış karelerinde görülen dumanı tüten çalılıklar, aslında filme dair ipuçları veriyor. Ateş olmayan yerden duman çıkmaz ne de olsa, film boyunca yaşanan tüm gerilimlerin altında da geçmişten gelen farklı nedenler yatıyor. Ancak o dumanlar asla yangına dönüşmüyor, karakterler farklı nedenlerden dolayı parlamanın eşiğine gelseler de cılız bir alev olmaktan öteye geçemiyorlar. Herkes bir şeyleri dile getirmekten imtina ediyor; replikler bir yandan imalar ve iğneli konuşmalarla, bir yandan da bu kinayelere dair serzenişlerle dolu. Bu topraklarda muhtemelen hep olan, ama son yıllarda politik söylemin de içinde yer etmiş olan bir ikirciklilik içinde herkes. Bunun istisnası bir baba-oğul: henüz yalan söylemeyi öğrenecek yaşa gelmemiş olduğundan olsa gerek, tüm öfke ve nefretini dışa vuran İlyas (Emirhan Doruktutan) ve babası, zaten asabiyetiyle tanınan “ayyaş” İsmail (Nejat İşler). Kasaba halkından düşünceleri, söyledikleri ve yaptıkları tutarlı olan bir tek bu ikisi var belki, ama onlar da bunun için bir bedel ödüyorlar. Yelpazenin öbür ucunda ise İsmail’in kardeşi Hamdi (Serhat Kılıç) yer alıyor: caminin hocası Hamdi’nin her hareketinden sahtekârlık, her sözünden riyakarlık damlıyor. Aydın’ın Hamdi’den yola çıkarak yazdığı ve onu ne kadar hor gördüğünü açıkça ortaya koyan köşe yazısı ise, bir din adamının nasıl halka örnek teşkil etmesi gerektiğini beyan ederek, İslam’a bir güzellemeyle sona eriyor. Necla’nın da sorguladığı gibi, hayatında dinle işi olmamış bir insanın, sadece “hassas bir konu” diyerek kendini riske atmamak amacıyla böyle bir güzelleme yazması, Hamdi’nin ev sahibi Aydın’ın yüzüne gülüp, arkasını döndüğünde küfürler düzmesi kadar ikiyüzlü bir tutum. Tabii ki Aydın ile Hamdi’nin ilişkisini, Türkiye’de aydınlarla muhafazakârlar ilişkisinin bir alegorisi olarak da okumak mümkün.</div> <h3 style="margin: 0px; padding: 0px;"> <span style="color: #f1c232;">Felsefi ağırlık mizahla hafifletiliyor</span></h3> <div style="font-size: 14px; line-height: 18px; padding: 10px 5px 10px 0px;"> ‘Kış Uykusu’ klasik bir hikâye anlatmaktan ziyade, belki özellikle bu kültürde, ancak genel olarak tüm insanlık bağlamında konuşulabilecek kavramları inceliyor. Kimi zaman karakterler arasındaki konuşmalarda görülüyor bu kavramlar, kimi zamansa eylemlerde beliriyor. Vicdan, hayırseverlik, pişmanlık, gurur ve kibir, filme ilham kaynağı olan Çehov oyunlarında, alıntılanan Shakespeare dizelerinde olduğu kadar, Anadolu bozkırında yaşayan bu insanların hayatlarında da var. Ancak Ceylan, felsefi ağırlığın tuzağından, kendine özgü mizahını kullanarak sıyrılmayı başarıyor ve karakterlerinin hiçbirini, onların kendilerini aldıkları kadar ciddiye almıyor. Filmin benim gözümde en, hatta tek zayıf kalan noktası, finaline yakın bir dış ses kullanımı. Karakterlerin ruh halini aktarmak için sığınılabilecek en basit yöntem olan dış ses, Hamdi’nin deyimiyle “söylemesi ayıp,” hafifçe Issız Adam’ı çağrıştırıyor. Ancak bu bile, ‘Kış Uykusu’nun Türkiye sinemasında yapılmış belki de en nitelikli filmlerden biri olduğu ve Nuri Bilge Ceylan’ın yaşayan en önemli ve yetenekli yönetmenlerden biri olduğu gerçeğini değiştirmiyor. </div> <div style="font-size: 14px; line-height: 18px; padding: 10px 5px 10px 0px;"> <strong style="margin: 0px; padding: 0px;"><span style="color: red; margin: 0px; padding: 0px;">MELİS BEHLİL /AGOS</span><br style="margin: 0px; padding: 0px;" /></strong></div> </div>

Taşrada Kış Uykusu

Melis Behlil, Bugün vizyona giren, Nuri Bilge Ceylan’ın Altın Palmiyeli ‘Kış Uykusu’nu Agos için yazdı Nuri Bilge Ceylan’ın Altın Pa...

Devamı »